AI napędza ponad połowę cyberprzestępczości w Afryce — straty wzrosły do 484 mln dolarów

Sztuczna inteligencja napędza już ponad połowę przestępstw cybernetycznych w Afryce, umożliwiając kryminalistom przeprowadzanie szybszych, bardziej przekonujących ataków na większą skalę. Wynika to z raportu Interpolu „African Cyberthreat Assessment Report 2026”, który analizuje dane z 36 krajów afrykańskich.

Raport ujawnił, że 55% przypadków cyberprzestępczości zarejestrowanych na kontynencie wiąże się z wykorzystaniem AI. To budzące niepokój odkrycie, szczególnie w kontekście dynamicznego rozwoju gospodarki cyfrowej Afryki, gdzie ponad 1,1 miliarda abonentów korzysta z usług mobilnych.

Kluczowe wnioski

• AI dominuje w cyberprzestępczości — 55% przypadków na kontynencie wykorzystuje sztuczną inteligencję do przeprowadzania ataków.
• Dramatyczny wzrost strat finansowych — szkody wzrosły z 192 mln dolarów w 2024 roku do 484 mln dolarów w 2025 roku.
• Oszustwa internetowe największym zagrożeniem — pozostają najczęstszą formą cyberprzestępczości, często wykorzystującą AI i media społecznościowe.
• Międzynarodowe operacje przynoszą rezultaty — cztery główne akcje doprowadziły do ponad 1500 aresztowań i odzyskania 100 mln dolarów.
• Słaba koordynacja hamuje walkę — brak współpracy między bankami, operatorami telekomunikacyjnymi a organami ścigania utrudnia zwalczanie zagrożeń.

Oszustwa online dominują w krajobrazie zagrożeń

Według 40-stronicowego raportu oszustwa internetowe pozostały najczęstszą formą cyberprzestępczości w 2025 roku. Kryminaliści coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję wraz z platformami mediów społecznościowych i usługami mobilnych płatności, aby dotrzeć do ofiar.

Cyberprzestępczość ewoluowała w wysoce zorganizowaną, transgraniczną branżę, którą organom władzy coraz trudniej wykryć i zatrzymać. Aż 72% badanych krajów zidentyfikowało centra oszustw działające w ich granicach, z największą koncentracją w Afryce Zachodniej i Południowej.

Różne regiony kontynentu borykają się z odmiennymi rodzajami zagrożeń cybernetycznych. W Afryce Wschodniej główne problemy stanowią oszustwa związane z płatnościami mobilnymi i ataki ransomware na infrastrukturę krytyczną. Afryka Zachodnia i Środkowa nadal doświadczają wysokiego poziomu kompromitacji służbowych e-maili oraz oszustw romantycznych.

AI czyni cyberprzestępczość bardziej przekonującą

Interpol ostrzega, że sztuczna inteligencja przekształca sposób działania cyberprzestępców. Technologia deepfake i treści generowane przez AI są coraz częściej wykorzystywane w kampaniach cyfrowego szantażu seksualnego i nękania online. Jeden z partnerów technologicznych Interpolu, TrendAI, wykrył około 600 000 przypadków sextortion związanych z tymi taktykami.

Raport odnotował również gwałtowny wzrost oszustw Business Email Compromise (BEC), gdzie przestępcy wykorzystują AI do tworzenia realistycznych e-maili imitujących zaufane kontakty. Niektóre afrykańskie grupy cyberprzestępcze celują w firmy i osoby prywatne w Europie i Ameryce Północnej, wykorzystując infrastrukturę rozproszoną w kilku krajach, aby ukryć swoją działalność.

Rosnącym problemem jest także wykorzystywanie syntetycznych tożsamości. Zamiast po prostu kraść dane osobowe, cyberprzestępcy łączą prawdziwe informacje z wymyślonymi szczegółami, tworząc całkowicie nowe tożsamości cyfrowe. Te fałszywe profile są używane do otwierania kont bankowych, uzyskiwania pożyczek mobilnych i rejestracji kart SIM, omijając przy tym niektóre systemy weryfikacji biometrycznej.

Postęp w walce mimo rosnących zagrożeń

Mimo narastającego zagrożenia raport wskazuje na postęp w całej Afryce. W 2025 roku 17 krajów afrykańskich wprowadziło lub zaktualizowało przepisy dotyczące cyberprzestępczości. Senegal uruchomił również platformę do zgłaszania online, mającą na celu poprawę reakcji na przestępstwa internetowe dotykające dzieci.

Wspólne operacje międzynarodowe przyniosły znaczące rezultaty. Cztery główne operacje — Serengeti 2.0, Contender 3.0, Sentinel i Red Card 2.0 — doprowadziły do ponad 1500 aresztowań, konfiskaty setek urządzeń elektronicznych i odzyskania ponad 100 mln dolarów związanych z cyberprzestępczością.

Słaba koordynacja między bankami, firmami telekomunikacyjnymi a organami ścigania nadal utrudnia walkę z cyberprzestępczością, a brak wymiany informacji w czasie rzeczywistym stwarza przestępcom możliwości szybkiego przenoszenia skradzionych środków.