Europa buduje własną sztuczną inteligencję w odpowiedzi na amerykańską dominację

Europa chce uniezależnić się od amerykańskiej sztucznej inteligencji i buduje własne rozwiązania AI. Frustracja wywołana dominacją USA w tej dziedzinie oraz restrykcyjne polityki administracji Trumpa motywują europejskie kraje do współpracy i inwestycji w suwerenne technologie. Raport z konferencji Vivatech w Paryżu pokazuje ambitne plany Europy na przełamanie amerykańskiej hegemonii.

Podczas tegorocznej konferencji jedno słowo dominowało w dyskusjach: „suwerenność”. Francja i Niemcy, uważając swój inżynierski talent za najlepszy na świecie, czują się wykluczeni z wyścigu AI między USA a Chinami. Emmanuel Macron ostrzegł amerykańskich CEO, że jeśli USA będą kontynuować nacjonalistyczną politykę AI, Francja podejmie kroki w kierunku własnych rozwiązań.

Kluczowe wnioski

• Ostatnia runda finansowania Anthropic wyniosła 65 miliardów dolarów — więcej niż całkowite inwestycje w europejskie i brytyjskie startupy AI w ubiegłym roku.
• Inicjatywa „Choose France” Macrona zdobyła zobowiązania na ponad 100 miliardów euro w infrastrukturę AI, w tym 75 miliardów euro od SoftBank na budowę centrów danych.
• Administracja Trumpa wprowadza restrykcje eksportowe na zaawansowane modele AI jak Claude Fable, co motywuje Europę do budowy własnych alternatyw.
• Yann LeCun prowadzi Project Tapestry — masywny projekt międzynarodowej współpracy nad budową otwartego modelu podstawowego.
• Europejscy naukowcy coraz częściej opuszczają USA z powodu nieprzyjaznych polityk imigracyjnych, co może wzmocnić europejski ekosystem AI.

Europejskie ambicje wobec amerykańskiej dominacji

Statystyki pokazują skalę wyzwania stojącego przed Europą. Inwestycje w amerykańskie firmy AI przewyższają europejskie o gigantyczne kwoty. Aiden Gomez, CEO Cohere z Toronto, podkreśla pilność sytuacji: „Musimy zapewnić, że demokracja zajmuje drugie miejsce, a dziś tak nie jest. Myślę, że G7 rozumie, że potrzebujemy różnorodnego łańcucha dostaw dostawców AI.”

Europa stoi przed ogromnym wyzwaniem. Ponad 20 narodów musiałoby ściśle współpracować, przezwyciężyć kontinentalne impulsy do duszenia innowacji biurokracją i przyciągnąć bezprecedensowe sumy inwestycji. Przede wszystkim Europa musi przejść od mentalności unikania ryzyka do myślenia o ambitnych celach.

Nowe sojusze i międzynarodowe partnerstwa

Gomez z Cohere pracuje nad stworzeniem międzynarodowego łańcucha partnerstw, zaczynając od współpracy z niemiecką firmą Aleph Alpha. Idea polega na połączeniu zasobów zarówno w inżynierii, jak i infrastrukturze dla podejścia „suwerenność na pierwszym miejscu”. „Kilka tygodni temu byłem z królem Hiszpanii, żeby podpisać memorandum z Indra, która jest największą firmą technologiczną w Hiszpanii” — mówi Gomez.

Yann LeCun, pionier AI który niedawno opuścił stanowisko głównego naukowca AI w Meta, realizuje Project Tapestry — masywny projekt łączący rządy i przemysł prywatny w budowie najnowocześniejszego modelu podstawowego. „Rządy całego świata chcą suwerenności AI. Jedynym sposobem, w jaki widzę to wydarzenie, jest stworzenie otwartego, darmowego modelu podstawowego, na którym każdy może zbudować własnego specjalistycznego asystenta dla swojego języka, kultury, systemu wartości i uprzedzeń politycznych.”

Efekt Trumpa jako katalizator zmian

Nowym elementem w 2026 roku są niezgrabne polityki administracji Trumpa, które czynią status quo nie do zniesienia. Przez pokolenia USA przyciągały najlepszych europejskich naukowców — teraz czują się oni niemile widziani. Zapisy Europejczyków na amerykańskie uniwersytety spadły.

Jakob Uszkoreit, CEO firmy biotechnologicznej Inceptive wykorzystującej AI, zauważa odpływ talentów z USA już pod koniec pierwszej kadencji Trumpa — trend, który nasilił się w obecnej administracji. „Nie miałbym problemu ze złożeniem gwiezdnej drużyny Europejczyków, z których wielu opuściłoby swoje bardzo wygodne obecne prace w amerykańskich laboratoriach frontier, pod warunkiem dwóch rzeczy: rozsądnych zachęt personalnych i możliwości wykonywania najlepszej pracy” — mówi Uszkoreit.

Administracja Trumpa dała europejskiemu sektorowi technologicznemu największą dotychczas zachętę do przyspieszenia własnego ekosystemu, gdy próbowała ograniczyć potężny model Claude Fable firmy Anthropic przez wprowadzenie ścisłych regulacji kontroli eksportu, odmawiając dostępu cudzoziemcom. Z europejskiej perspektywy było to sygnał budzący, że suwerenność oznacza teraz przetrwanie.

Europejskie startupy już otrzymują korzystny impuls od działań rządu USA. „Uwaga, którą obecnie mamy w Europie, nie byłaby taka sama bez Trumpa” — mówi Michael Förtsch, CEO Qant, startupu chipowego. Krótkotrwałe kontrole eksportu Fable, jak twierdzi, potroiły zainteresowanie ich firmą.

Europa stoi przed historyczną szansą na zbudowanie drugiej potęgi w dziedzinie AI, ale sukces wymaga bezprecedensowej współpracy międzynarodowej i radykalnej zmiany mentalności od unikania ryzyka do podejmowania śmiałych wyzwań technologicznych.