Halupedia – polska encyklopedia generowana przez AI tworzy fikcyjne artykuły

Polscy programiści stworzyli Halupedię – encyklopedię, która celowo generuje nieprawdziwe artykuły przy użyciu sztucznej inteligencji. Projekt, uruchomiony 13 maja, ma pokazać, jak może wyglądać internet w przyszłości, gdy boty będą pisać dla botów.

Za nietypowym przedsięwzięciem stoją Bartłomiej Strama i Tomasz Mamala, którzy opisują swoją stronę jako „nieskończoną, urojoną encyklopedię”. Każdy wpis jest generowany na żywo – użytkownik wpisuje dowolne hasło, a model językowy tworzy artykuł w stylu XIX-wiecznej encyklopedii, kompletnie zmyślając fakty, cytaty i odniesienia do nieistniejących publikacji.

Kluczowe wnioski

• Halupedia celowo generuje fałszywe artykuły encyklopedyczne, wykorzystując AI do tworzenia konfabulacji bez oparcia w rzeczywistych źródłach.
• System zachowuje wewnętrzną spójność poprzez zapisywanie metadanych, dzięki czemu kolejne artykuły nawiązują do wcześniejszych wpisów.
• Wśród najpopularniejszych haseł znajduje się „Wielki Spis Gołębi z 1887 roku” – całkowicie wymyślone wydarzenie historyczne.
• Strona zmaga się z problemem trollingu, gdzie użytkownicy wprowadzają rasistowskie i prowokacyjne frazy.
• Projekt może być interpretowany jako eksperyment artystyczny, żart internetowy lub krytyka współczesnej generatywnej AI.

Absurdalna alternatywna historia

Przykłady działania Halupedii pokazują całą skalę AI-owych konfabulacji. Artykuł o Charliem Kirku – w rzeczywistości zmarłym w ubiegłym roku amerykańskim aktywiście politycznym – przedstawia go jako „wybitną postać w handlu tekstyliami w późnym średniowieczu”. Według zmyślonego wpisu, Kirk urodził się w Górnym Hamburgu około 1335 roku i był mistrzem cechu producentów guzików.

Podobne absurdy znajdziemy w artykule o samym Górnym Hamburgu, który Halupedia opisuje jako niewielkie miasto portowe w Świętym Cesarstwie Rzymskim, znane z wprowadzenia standardowych rozmiarów dziurek na guziki około 1340 roku. AI szczegółowo opisuje system kanałów miasta i jego rolę w handlu lnem, tworząc kompletnie fikcyjną historię.

Spójność w chaosie

Twórcy zadbali o techniczne rozwiązanie, które ma nadawać sens całemu projektowi. System zapisuje część informacji jako ukryte metadane, dzięki czemu nowe artykuły zachowują zgodność z wcześniejszymi wpisami. Mechanizm ten nie jest jednak doskonały – serwis Futurism zwrócił uwagę na błędy w datach dotyczących fikcyjnej organizacji, gdzie jeden artykuł podawał rok rozwiązania jako 1927, a wcześniejszy wpis wskazywał 1891.

Paradoksalnie to właśnie takie pomyłki nadają Halupedii wyjątkowy charakter. Strona przypomina encyklopedię z alternatywnej rzeczywistości, gdzie każdy akapit rozwija poprzednie konfabulacje, tworząc spójny, choć całkowicie wymyślony świat.

Wyzwania moderacji

Otwarty charakter platformy przyniósł nieprzewidziane problemy. Wśród najczęściej wyszukiwanych haseł pojawiają się rasistowskie i prowokacyjne frazy, a sekcje komentarzy wypełniają kontrowersyjne treści. Część wpisów została już usunięta, ale moderacja nie nadąża za kolejnymi próbami obchodzenia zabezpieczeń.

Mimo problemów Halupedia wyróżnia się jedną kluczową cechą – od początku komunikuje, że całość jest generowaną konfabulacją. W przeciwieństwie do wielu innych projektów opartych na AI, nie próbuje udawać źródła wiarygodnej wiedzy, co czyni ją fascynującym eksperymentem dotyczącym przyszłości internetu.

Projekt pokazuje, jak może wyglądać sieć w hipotetycznej „Erze Wielkiego Bełkotu”, gdy generatywna AI będzie tworzyć treści dla innych botów, tworząc zamknięty ekosystem konfabulacji i półprawd.